پیگمنت چیست و چه کاربردهایی دارد؟ 1405🔴🟡🔵

پیگمنت‌ چیست

پیگمنت‌ها ذرات رنگی جامدی هستند که در یک محیط یا بستر (مانند رنگ، پلاستیک یا جوهر) پراکنده می‌شوند و در آن به صورت نامحلول باقی می مانند و همچنین ساختار بلوری خود را نیز حفظ می‌کنند. خواص فیزیکی وشیمیایی رنگدانه‌ها از جمله رنگ، پایداری حرارتی، شکل ذرات ومقاومت نوری تحت تأثیر نحوه آرایش بلوری مولکول‌های رنگدانه میباشد.

در انتخاب پیگمنت، ویژگی‌هایی مانند دوام و پایداری اهمیت بالایی دارد؛ چرا که علاوه بر ایجاد رنگ و جلوه‌ی ظاهری دلخواه، باید در برابر عوامل محیطی نیز مقاوم بوده و عمر مفید محصول را افزایش دهند.

در برخی موارد، رنگزاهای محلول (دای) را می‌توان با افزودن نمک فلزی رسوب داد و به پیگمنت تبدیل کرد. به این نوع پیگمنت‌ها لیک (Lake Pigment) گفته می‌شود.

تقریباً تمام مواد رنگی — چه پیگمنت و چه دای — بدون توجه به زمینه‌ی مصرف‌شان (مثل رنگ‌آمیزی سطوح، مواد غذایی، الیاف نساجی و غیره) در مرجعی به نام Color Index (C.I.) ثبت شده‌اند. این فهرست به طور مداوم به‌روز می‌شود تا رنگزاهای جدید و تحولات صنعت رنگ را پوشش دهد.

نمونه‌هایی از نام‌های عمومی C.I. عبارتند از:

C.I. Pigment Red 112، C.I. Acid Blue 2 و C.I. Direct Red 16.

ویژگی‌های پیگمنت‌ها

پیگمنت‌ها به‌عنوان ذرات رنگ‌دهنده، خصوصیات متنوع و ارزشمندی دارند که باعث میشود در محیط‌ها و کاربردهای مختلف به‌خوبی عمل کنند. این ویژگی‌ها هم به زیبایی رنگ کمک می‌کند، هم به ماندگاری و دوام آن.

از مهم‌ترین ویژگی‌های پیگمنت‌ها می‌شود به موارد زیر اشاره کرد:

– – مقاومت عالی در برابر حلال

– مقاومت بالا در برابر نور و شرایط جوی

– قدرت رنگ‌دهی زیاد (Tinting strength)

– قابلیت پراکندگی آسان

– ثبات و یکنواختی در طیف‌های رنگی

– پایداری حرارتی مناسب، به‌خصوص در فرآیندهای دما بالا مثل رنگ‌ های خودرویی و رنگ‌های صنعتی

این خصوصیات باعث شده پیگمنت‌ها به یکی از مواد ضروری در صنایع رنگ، جوهر، پلاستیک و پوشش‌های صنعتی تبدیل شوند.

انواع پیگمنت

در دنیای امروز، با ظهور پیگمنت‌های سنتزی و توسعه آن‌ها برای کاربردهای خاص، تعداد زیادی از انواع پیگمنت در دسترس قرار گرفته است. به طور کلی، پیگمنت‌ها به دو دسته معدنی و آلی تقسیم می‌شوند.

در ساختار مولکولی پیگمنت‌های معدنی، کاتیون‌های فلزی در کنار آنیون‌های غیرفلزی به‌صورت منظم و با آرایشی مشخص قرار می‌گیرند. این نوع آرایش باعث می‌شود که این پیگمنت‌ها در حلال‌ها و پلاستیک‌ها نامحلول باقی بمانند. از جمله نمونه‌های این گروه می‌توان به اکسید آهن زرد، مشکی، قرمز و قهوه‌ای مایل به زرد اشاره کرد.

در مقابل، در ساختار مولکولی پیگمنت‌های آلی، زنجیره‌های کربنی یا حلقه‌های کربنی همواره حضور دارند. از جمله نمونه‌های این دسته می‌توان به آزو (Azo)، فتالوسیانین (Phthalocyanine)، دیازو (Diazo) و آنتراکینون (Anthraquinone) اشاره نمود.

پیگمنت‌های معدنی (Inorganic Pigments)

این دسته از پیگمنت‌ها شامل اکسیدهای فلزی طبیعی یا سنتزی، سولفیدها و سایر نمک‌ها هستند که در صنایع رنگ، پلاستیک و مرکب‌سازی کاربرد گسترده‌ای دارند. این پیگمنت‌ها از طریق فرآیندهای شیمیایی تولید شده و برخلاف روش‌های سنتی، حاصل آسیاب و شست‌وشوی خاک رس‌ها یا مواد معدنی طبیعی نیستند.

فرآیند آماده‌سازی آن‌ها نسبتاً ساده است و عمدتاً شامل شست‌وشو، خشک‌کردن، آسیاب و اختلاط در فرمولاسیون‌های رنگی می‌شود.

برخی از پیگمنت‌های معدنی پرکاربرد عبارتند از:

– دی‌اکسید تیتانیوم (در دو ساختار روتیل و آناتاز) TiO₂ (rutile) and (anatase)

– اکسید آنتیموان Antimony oxide

– اکسید روی Zinc oxide

– کربنات کلسیم Calcium carbonate

از دیگر نمونه‌های مهم پیگمنت‌های معدنی می‌توان به:

– اکسید سرب lead oxide

– پیگمنت‌های کبالت نظیر ارتوفُسفات کبالت، آبی کبالت Cobaltous orthophosphate, cobalt blue

– زرد کروم Chrome yellow

– زرد کادمیوم Cadmium yellow

– نارنجی مولیبدات Molybdate orange

– و پیگمنت‌های آلومینیوم Aluminum pigments اشاره کرد.

با توجه به سخت‌گیرانه‌تر شدن قوانین زیست‌محیطی در زمینه میزان سمیت مواد، استفاده از برخی از این پیگمنت‌های معدنی سنگین به دلیل آثار مخرب آن‌ها محدود شده و در برخی موارد کاملاً متوقف گردیده است.

پیگمنت‌های آلی (Organic Pigments)

پیگمنت‌های آلی به صورت پودرهای نامحلول در رنگ‌آمیزی نساجی، کاغذ، پلاستیک و سایر مواد، و همچنین در پوشش‌ها، رنگ‌ها و جوهرها استفاده می‌شوند.

به طور کلی، این دسته از پیگمنت‌ها به دو گروه تقسیم می‌شوند:

– پیگمنت‌های آزو (Azo) که دارای گروه‌های آزو در ساختار خود هستند.

– پیگمنت‌های Polycyclic که دارای سیستم‌های حلقه‌ای آروماتیک یا هتروسیکلیک فشرده می‌باشند.

پیگمنت‌های آزو شامل انواع:

– مونوآزو Monoazo

– دی‌آزو Diazo

– قرمزهای نفتولی Naphthol Reds

– پیگمنت‌های آزو لیک Azo pigment lake

– بنزیمیدازولون Benzimidazolone

– پیگمنت‌های کمپلکس فلزی و غیره هستند.

در حالی که پیگمنت‌های Polycyclic شامل:

– کیناکریدون Quinacridone

– آنتراکینون Anthraquinone

– دی‌اکسازین Dioxazine

– کوئینوفتالونQuinophthalone

– فتالوسیانین و سایر گروه‌ها می‌باشند.

به طور خاص، پیگمنت‌های آلی دارای ویژگی‌هایی چون:

– قدرت رنگ‌دهی خوب

– عدم سمیت

– صرفه‌جویی در هزینه

– رنگ‌های یکنواخت و طیف‌های منحصر به‌فرد

– مقاومت عالی در برابر حلال‌ها، گرما، نور و شرایط جوی

– و رنگ‌های خالص هستند که باعث محبوبیت فراوان آن‌ها در صنایع مختلف شده است.

عملکرد پیگمنت (Pigment Functionality)

در حالت کلی، هر محصولی با هدف انجام یک یا چند عملکرد مشخص طراحی می‌شود تا نیازهای حوزه کاربردی خود را برآورده کند. عملکرد یک پیگمنت نیز به تعامل آن با محیط کاربرد و شرایط حاکم در فرآیند تولید بستگی دارد.

پیگمنت‌ها در پوشش‌های سطحی به‌منظور تحقق یک یا چند مورد از سه عملکرد اصلی زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند:

1. عملکرد نوری (Optical)
2. عملکرد حفاظتی (Protective)
3. عملکرد تقویتی (Reinforcing)

یک پیگمنت می‌تواند به‌طور هم‌زمان، دو یا حتی هر سه عملکرد را ایفا کند. در این میان، عملکرد نوری به‌ویژه در صنایعی مانند رنگ‌سازی و منسوجات از اهمیت بیشتری برخوردار است. داده‌های نوری وابسته به طول موج، هم در ساختار پیگمنت و هم در بایندر (چسباننده)، تعیین‌کننده ویژگی‌های نوری پوشش از جمله رنگ، کدری، درخشندگی و سایر مشخصات بصری هستند.

از جمله مواردی که در حوزه عملکرد حفاظتی پیگمنت‌ها قرار می‌گیرند، می‌توان به این موارد اشاره کرد:

– پایداری در برابر شرایط جوی

– سختی سطح

– انعطاف‌پذیری

– مقاومت در برابر خوردگی

– ویژگی‌های محافظتی مانند آنتی‌باکتریال بودن و بازتاب‌دهی اشعه UV

– چسبندگی مناسب

همچنین عملکرد تقویتی نیز می‌تواند در برخی موارد به‌عنوان بخشی از کارکردهای حفاظتی محسوب شود. به همین دلیل، انتخاب درست نوع پیگمنت و میزان مناسب بارگذاری آن در فرمولاسیون، می‌تواند عملکردهای مورد نظر را در محصول نهایی تقویت کند.

روش‌های افزایش کارکرد پیگمنت

برای دستیابی به عملکردهای خاص در پیگمنت‌ها، روش‌های متنوع و مؤثری وجود دارد که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

– اصلاح سطح پیگمنت به‌منظور ایجاد ویژگی‌های عملکردی ویژه

– پلیمریزاسیون (Polymerization)

– انجام عملیات پوشش‌دهی سطح (Surface Treatment/Coating)

– کپسوله‌سازی (Encapsulation)

این روش‌ها از جمله تکنیک‌های مهم و کارآمد در افزایش و بهبود خواص عملکردی پیگمنت‌ها در صنایع مختلف به‌شمار می‌آیند.

نقش شرکت توسعه پردیس سبز در تأمین پیگمنت

توسعه پردیس سبز یکی از تأمین‌کنندگان تخصصی پیگمنت‌های صنعتی در ایران است که با واردات مستقیم از تولیدکنندگان معتبر جهانی، نیاز صنایع رنگ، پلاستیک و چاپ را تأمین می‌کند.

این شرکت با تمرکز بر کیفیت و مشاوره فنی، زنجیره تأمین پیگمنت را برای صنایع داخلی بهینه کرده است.

انتخاب صحیح پیگمنت می‌تواند:

کیفیت محصول را افزایش دهد
هزینه تولید را کاهش دهد
عملکرد فنی محصول را بهبود دهد

لیست محصولات و لیست قیمت و خرید و فروش پیگمنت های رنگی

پیگمنت زرد مهندسی 183 و زرد 191، پیگمنت زرد لیمویی و پرتقالی کروم ، پیگمنت قرمز 170 ، پیگمنت بنفش 23 ، پیگمنت قرمز 254 ، پیگمنت سبز 7 ، پیگمنت آبی لاجورد ، پیگمنت قرمز 57:1 ، پیگمنت قرمز 48:2 ، پیگمنت مرکب جوهر چاپ ترنسپرنت ، کربن بلک و پیگمنت مشکی ، پیگمنت فلیک ، پیگمنت شبرنگ فسفرسانس ، پیگمنت ترموکرومیک و فتوکرومیک ، پیگمنت سرامیک ، پیگمنت صدفی ، پیگمنت فلورسنت ، پیگمنت فتالوسیانین آبی سری 15 ، پیگمنت آلومینیوم ، پیگمنت صورتی 122 ، پیگمنت هندی ، پیگمنت چینی ، پیگمنت فرمز 48:4 ، پیگمنت بنفش 19 ، پیگمنت بنفش 3 ، آبی 15:4 ، آبی 15:1 ، پیگمنت زرد 110 ، پیگمنت زرد 14 ، آبی 15:3 ، آبی 15 ، پیگمنت نارنجی 13 ، پیگمنت آبی 29 ، پیگمنت زرد 83 ، پیگمنت زرد 13 ، پیگمنت زرد 12 ، پیگمنت قرمز 53:1 ، قرمز 57:1 ، قرمز فراری وینستونی ، زرد لیمویی کروم ، پیگمنت ضد خوردگی ، اکسید آهن میکایی ، اکسید آهن ، پیگمنت مستربچ ،اکسید آهن سبز ، اکسید آهن آبی ، پیگمنت نارنجی مولیبدن ، اکسید آهن اخرا ، اکسید آهن سیاه ، اکسید آهن قهوه ای ، اکسید آهن گلماش ، پیگمنت ضد خوردگی
،

خرید پیگمنت آلی و معدنی

برای مشاوره تخصصی و خرید انواع پیگمنت:

کارشناس فروش:
09120809581

کارشناس فنی:
09120809582

کاربرد پیگمنت ها در صنایع مختلف

از کجا پیگمنت بخرم؟

منبع

Characteristics of pigments, modification, and their functionalities

Bismark Sarkodie | Collins Acheampong | Benjamin Asinyo | Xun Zhang |

Benjamin Tawiah