رزین‌ پلی‌استر

رزین‌ پلی‌استر
رزین پلی استر، ماده شیمیایی به کار رفته در مجسمه سازی و تولیدات صنعتی است.  مخلوط رزین پلی استر با هاردنر سبب افزایش دمای حرارت آن شده و غلظت می‌یابد. با توجه به سفت شدن تدریجی پلی استر در کوتاه‌ترین زمان ممکن، مولکول‌های آن به یکدیگر فشرده شده و با باخار شدن بخشی از آن، از حجم ماده کاسته می‌شود.  قابل ذکر است که پلی استر سفت شده را نمی‌توان به حالت اولیه یعنی مایع برگرداند. همچنین درجه دمای ۲۰ درجه مناسب‌ترین میزان حرارت برای کار با پلی استر است.
رزین پلی استر در چه مواردی کاربرد دارد؟
مهمترین نقش پلی استر به دلیل خاصیت چسبندگی و انعطاف پذیری که دارد در تولیدات صنعتی، ساخت اشیای تزیینی مانند مجسمه سازی، سنگ‌های تزیینی، اشیاء دکوری و همچنین در صنایعی مانند صنعت چوب، صنعت  ریخته گری، تولیدات خودرو، ابزار آلات، ساخت قطعات و دستگاه‌های صنعتی و در بسیاری از موارد دیگر است. در گذشته از پلی استر به مراتب جهت پوشش شکاف کف و یا دیواره‌های کشتی استفاده می‌شد و تا به امروز نیز برای پوشش اجسام فلزی، ساخت کامپوزیت و همچنین پوشش کف اغلب ساختمان‌ها به کار برده می‌شود. از آنجایی که رزین پلی استر عایق حرارتی است و نسبت به حرارت بالا یا تغییرات دما ، تأثیر‌پذیر نیست، از رنگ پلی استر می‌توان برای  پوشش لوله‌های گرمایشی، رادیاتورها، کوره و وسایل خوراک پزی نیز بهره برد. قابل ذکر است که  رزین پلی استر حاوی بوی زننده و نامطبوعی است که البته اگر چنانچه روزانه حدود پنج کیلوگرم از آن برای تولیدات دست ساز مانند مجسمه یا سنگ‌های زینتی و این چنین موارد استفاده شود، ضرری برای سلامتی فرد ندارد اما توصیه می‌شود که در حین کار با رزین علاوه بر رعایت نکات بهداشتی، محیط کار با رزین را نیز به دستگاه تهویه هوا مجهز کنید تا به سلامت تنفسی فرد آسیبی وارد نشود.
خاصیت رزین پلی استر
با توجه به توضیح مختصر در ارتباط با کاربردهای رزین، یکی از مشخصه‌های بارز رزین، چسبندگی آن می‌باشد. قابلیت چسبندگی رزین پلی استر به چوب بسیار زیاد است و بی راه نیست که از آن به وفور در صنعت چوب و ساخت مبلمان بهره گرفته می‌شود. از آنجایی که رزین به راحتی به قالب چوبی می‌چسبد، می‌توان برای پیشگیری از این مورد، از پارافین و یا فیلم استفاده نمود.  فیلم ماده‌ای است که با استفاده از قلمو داخل قالب زده می‌شود که پس از سفت و خشک شدن، یک لایه نازک بر روی سطح قالب ایجاد می‌کند. بدین ترتیب پس از خشک شدن آن، می‌توان رزین را داخل قالب ریخت و مورد استفاده قرار داد. توجه داشته باشید که رزین را در فضای خنک  نگهداری کنید. اگر چنانچه از رزین مرغوبی استفاده نمایید، می‌توانید ماندگاری آن را تا یک سال انتظار داشته باشید.  برای رنگین نمودن پلی استر، می‌توان انواع رنگ‌های پودری را به آن اضافه کرد. از رزین رنگین اغلب در کارهای هنری مانند تابلوهای مینیاتوری و یا نقش برجشته استفاده می‌شود. همچنین پس از سفت شدن رزین می‌توان با کاردک و یا سوهان نقش‌های مختلفی را با آن به وجود آورد که همانطور که به آن اشاره شد، از اینگونه خلاقیت‌ها اغلب در آثار هنری بهره برده می‌شود. از دیگر مشخصه‌های رزین پلی استر آن است که در  برابر نور، هیچگونه تغییری در خود حاصل نمی‌کند. همچنین این ماده شیمیایی در برابر آسیب‌های احتمالی، سایر مواد شیمیایی، نفوذ رطوبت و مسائلی از این نظر مقاوم بوده و بر همین اساس از انواع متفاوت آن در صنایع گوناگون می‌توان بهره‌مند شد. هاردنر به کار رفته در رزین پلی استر، در دو نوع خمیری و پودری است. به مراتب کار با نوع خمیری هاردنر ساده‌تر می باشد. هاردنر نیز مایع بی رنگی است که حاوی بوی تند و زننده‌ای است.

چه مقدار هاردنر به رزین پلی استر اضافه کنیم؟
مقدار میزان هاردنر در رزین بسیار حائز اهمیت بوده و  دلیل اصلی آن مرتبط با زمان خشک شدن رزین است. یعنی طول مدت زمان خشک شدن رزین را می‌توان با مقدار هاردنر ارزیابی کرد.  با توجه به استاندارد کلی شیوه آماده سازی رزین، افزودن دو درصد هاردنر به رزین پلی استر در نظر گرفته شده است. اگر چنانچه رزین پلی استر به صورت لایه‌ای باریک و نازک باشد،  زمان سفت شدن آن به طول می‌انجامد و در‌واقع به کندی خشک می‌شود که در این صورت بایستی ۴ درصد هاردنر به آن افزود. متقابلا اگر چنانچه ضخامت و قطر  رزین  زیاد باشد، احتمال آسیب دیدگی و ترک خوردگی آن  بالا می‌رود که در این شرایط بایستی فقط یک درصد هاردنر به آن اضافه کرد. همچنین در صورت استفاده از قالب‌های پلاستیکی که بر اثر قرار گیری بر حرارت  حساس هستند،  بایستی مقدار کمی از هاردنر  را در پلی استر استفاده کرد.  ناگفته نماند که افزودن هاردنر بیش از ۴ درصد، باعث شکنندگی پلی استر می‌شود و به مراتب افزودن هاردنر به مقدار خیلی کم نیز، سبب انعطاف پذیری و نرمی پلی استر می‌شود.

چگونگی افزودن کاتالیزور در رزین پلی استر
وظیفه اصلی کاتالیزورها در رزین، به تأخیر انداختن در مدت زمان سفت شدن رزین است. هرچند که برخی از آن‌ها باعث زود بستن و یا خشک شدن رزین می‌شود. کاتالیزورها یا مواد  شتاب دهنده، مایع بنفش رنگی است که از طریق ترکیبات کبالت حاصل می‌شود. این ماده در رنگ و مدت زمان خشک شدن رزین بسیار تأثیر گذار بوده  و رنگ پلی استر را تقریباً کهربایی مایل به قرمز می‌کند. علاوه بر آن کاتالیزور سبب ایجاد حرارت در حین خشک شدن رزین می‌شود. اگرچنانچه مقدار کاتالیزور در رزین زیاد شود، پلیمریزاسیون موجود در رزین حرارت بیشتری تولید می‌کند. توجه داشته باشید که برای آماده سازی رزین، بایستی در ابتدا ماده شتاب دهنده و یا کاتالیزور را به آن اضافه کرده، خوب مخلوط کرده و سپس هاردنر را به آن اضافه کنیم. قابل ذکر است که مخلوط همزمان کاتالیزور و کبالت در رزین،  باعث ایجاد حرارت بسیار بالا، گرما، آتش سوزی و یا حتی انفجار می شود. بنابراین برای پیشگیری از خطرات احتمالی، رعایت نکات ایمنی و آگاهی از چگونگی آماده سازی و تهیه رزین الزامی است. در صورت عدم اطلاع کافی، می‌توانید با متخصصان این حیطه مشورت و از جزئیات چگونگی تهیه رزین آماده و مرغوب اطلاع حاصل نمایید.